Indian Constitution

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 12 ಅನುಸೂಚಿಗಳು | Schedules of the Indian Constitution: A Comprehensive Guide to India’s Governance

Table of Contents

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 12 ಅನುಸೂಚಿಗಳು

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 12 ಅನುಸೂಚಿಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-1

  • ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳ ವಿವರ
  • ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿಗಳು
  • ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ

ಅನುಸೂಚಿ-2

  • ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳು
  • ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳ ವಿವರ

ಅನುಸೂಚಿ-3

  • ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ
  • ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನ

ಅನುಸೂಚಿ-4

  • ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೇ ಸ್ಥಾನ ಹಂಚಿಕೆ
  • ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಒದಗುವ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ

ಅನುಸೂಚಿ-5

  • ಅನುಸೂಚಿತ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಣಿ
  • ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-6

  • ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು
  • ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-7

  • ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ
  • ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ವಿವರ

ಅನುಸೂಚಿ-8

  • 22 ಭಾಷೆಗಳ ವಿವರ
  • ಭಾರತದ 22 ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳ ವಿವರ

ಅನುಸೂಚಿ-9

  • ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ
  • ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕ್ರಮಗಳ ವಿವರ

ಅನುಸೂಚಿ-10

  • ಶಾಸಕಾಂಗ ಸದಸ್ಯರು ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆ (52 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1985)

ಅನುಸೂಚಿ-11

  • ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ( 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1992 )

ಅನುಸೂಚಿ-12

  • ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ( 74 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1992 )

ವಿವರವಾದ ವಿವರಣೆ

ಅನುಸೂಚಿ-1 : ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳ ವಿವರ

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-1 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-1 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 28 ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

  • ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಿಹಾರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಗುಜರಾತ್, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಡಿಶಾ, ಪಂಜಾಬ್, ತಮಿಳುನಾಡು, ಮತ್ತು ಉತ್ತರಖಂಡ.
  • ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಚಂಡೀಗಢ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮೇಘಾಲಯ, ಮಿಜೋರಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ.
  • ಕೊಂಚ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಗೋವಾ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ.

ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-1 ರಲ್ಲಿ 9 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಅಂದರೆ ದೆಹಲಿ, ಚಂಡೀಗಢ, ಮತ್ತು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಗಳು.

ಅನುಸೂಚಿ-1 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:

  • ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶದ ಹೆಸರು
  • ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ
  • ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ
  • ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ

ಅನುಸೂಚಿ-1 ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-2 : ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳು

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-2 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-2 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:

  • ಹುದ್ದೆಯ ಹೆಸರು
  • ಹುದ್ದೆಯ ವೇತನ
  • ಹುದ್ದೆಯ ಇತರ ಭತ್ಯಗಳು

ವೇತನ

ಅನುಸೂಚಿ-2 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇತನ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೇತನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭತ್ಯಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-2 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವೇತನದ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಹಲವಾರು ಭತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಸೇರಿವೆ:

  • ನಿವಾಸ ಭತ್ಯ
  • ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭತ್ಯ
  • ರಜಾ ಭತ್ಯ
  • ಭದ್ರತಾ ಭತ್ಯ
  • ಸೇವಾ ಭತ್ಯ
  • ಇತರ ಭತ್ಯಗಳು

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-2 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-2 ರಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-2 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2017 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ವೇತನವನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೆ 1.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 2.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-3 : ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-3 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನವನ್ನು ನಿಯಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನವು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ಪಠ್ಯ

ಅನುಸೂಚಿ-3 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ಪಠ್ಯ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

“ನಾನು/I, [Name/ಹೆಸರು], [Job Name/ ಹುದ್ದೆಯ ಹೆಸರು], ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ &ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಭಾರತದ ಜನರಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ಅರ್ಥ

ಈ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನವು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ:

  • ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಅವರು ಭಾರತದ ಜನರಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮುಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಹುದ್ದೆ ಅಸಿಂಧುವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-4

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-4 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಅನುಸೂಚಿಯು ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆ

ಅನುಸೂಚಿ-4 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 1 ರಿಂದ 100 ರವರೆಗಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ:

  • ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
  • ಗೋವಾ
  • ಮಣಿಪುರ
  • ಮೇಘಾಲಯ
  • ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್
  • ಸಿಕ್ಕಿಂ

ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ 2 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಾನಗಳ ಆಯ್ಕೆ

ಅನುಸೂಚಿ-4 ರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ:

  • ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು: ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ 12 ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸದಸ್ಯರು ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, ಅಥವಾ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಾಗಿರಬೇಕು.
  • ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು: ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶ

ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-5 :

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-5 ರಲ್ಲಿ ಅನುಸೂಚಿತ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅನುಸೂಚಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-5 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 743 ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭಾರತದ 28 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 9 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

  • ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನುಸೂಚಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಸಂಯುಕ್ತ ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನುಸೂಚಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ನೇಮಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನುಸೂಚಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

  • ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ
  • ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ
  • ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉದ್ದೇಶ

ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಅನುಸೂಚಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-6 :

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-6 ರಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಎಂದರೆ ಅಸ್ಸಾಂ, ಮಣಿಪುರ, ಮೇಘಾಲಯ, ತ್ರಿಪುರಾ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ.

ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳು

ಅನುಸೂಚಿ-6 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.:

  • ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ 7% ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 80% ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ

ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತವು ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-6 ರಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-6 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 80% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-7:

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-7 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಸೂಚಿಯು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

  • ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ: ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 97 ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
  • ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ: ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 66 ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.
  • ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ: ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 47 ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು

  • ರಕ್ಷಣೆ
  • ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು
  • ಕೇಂದ್ರೀಯ ತೆರಿಗೆಗಳು
  • ರೈಲ್ವೆ
  • ಸಂವಹನ
  • ಅಣುಶಕ್ತಿ

ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು

  • ಪೊಲೀಸ್
  • ನ್ಯಾಯಾಂಗ
  • ಶಿಕ್ಷಣ
  • ಆರೋಗ್ಯ
  • ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ
  • ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು

ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು

  • ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ
  • ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ
  • ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ
  • ವಿದ್ಯುತ್
  • ನೀರಾವರಿ
  • ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶ

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸಬೇಕು.

ಅನುಸೂಚಿ-8

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-8 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ 22 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು “ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಆಸ್ಸಾಮಿ
  • ಬಂಗಾಳಿ
  • ಬಿಹಾರಿ
  • ಗುಜರಾತಿ
  • ಕನ್ನಡ
  • ಕೇರಳ
  • ಮಲಯಾಳಂ
  • ಮರಾಠಿ
  • ಒಡಿಯಾ
  • ಪಂಜಾಬಿ
  • ಸಂಸ್ಕೃತ
  • ತಮಿಳು
  • ತೆಲುಗು
  • ಉರ್ದು
  • ಮೈಥಿಲಿ
  • ನಾಗಾ
  • ಸಂತಾಲಿ

ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

  • ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.
  • ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ.
  • ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳ ಉದ್ದೇಶ

ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಭಾರತದ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಭಾಷಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-9

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-9 ರಲ್ಲಿ ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ರೈತರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-9 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು:

  • ಜಮೀನುದಾರರಿಗೆ ಜಮೀನುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು.
  • ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಉಪಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
  • ಜಮೀನುದಾರರಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು.
  • ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.

ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಉದ್ದೇಶ

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
  • ರೈತರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
  • ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ರೈತರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ವಿವಾದಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ.

ಭೂ ಸುಧಾರಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದ ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ/ಶೆಡ್ಯೂಲ್-10 :

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಹತ್ತನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಪಕ್ಷಾಂತರ-ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಾಂತರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ, ಈ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡರೆ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ:

  1. ಹತ್ತನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಉದ್ದೇಶ:
    • ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಾಂತರಗಳನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ, ಇದು ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು.
  2. ಪಕ್ಷಾಂತರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:
    • ಪಕ್ಷಾಂತರವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಒಬ್ಬರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
  3. ಅನರ್ಹತೆಗೆ ಆಧಾರಗಳು:
    • ಸದಸ್ಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಷದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಪಕ್ಷಾಂತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನರ್ಹತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು.
  4. ಅನರ್ಹತೆಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು:
    • ಕಾನೂನು ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಕ್ಷವು ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಹೊಸ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಶಾಸಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ.
  5. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಿರ್ಧಾರ:
    • ಪಕ್ಷಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನರ್ಹತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
  6. ನಿರ್ಧಾರದ ಸಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟು:
    • ಸಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹತ್ತನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
  7. ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪಾತ್ರ:
    • ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ನೊಂದ ಸದಸ್ಯರು ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಪಕ್ಷಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಇದೆ.
  8. ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ:
    • ಪಕ್ಷಾಂತರ-ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಅವಕಾಶವಾದಿ ಪಕ್ಷ-ಹೋಪುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತದಾರರು ನೀಡಿದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
  9. ಕಾನೂನಿನ ವಿಕಾಸ:
    • ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹತ್ತನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.
  10. ಟೀಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು:
    • ಕಾನೂನು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಲೋಪದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕುಶಲತೆಯು ಅದರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದೆ.

ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ, ಹತ್ತನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್, ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಾಂತರ-ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಿರಂಕುಶವಾಗಿ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತದಾರರು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-11

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-11, 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1992 ರ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-11 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ:

  • ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು: ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ರಸ್ತೆಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸೇರಿವೆ.
  • ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರಗಳು: ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ತೆರಿಗೆಗಳು, ಶುಲ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದಾಗಳು ಸೇರಿವೆ.
  • ಕಾನೂನು ರಚನಾ ಅಧಿಕಾರಗಳು: ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-11 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬೇಕು. ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಆದಾಯದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಿಲ್ಲ.

73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಅನುಸೂಚಿ-11 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತವೆ.
  • ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
  • ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
  • ಪಂಚಾಯತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬೇಕು.

ಅನುಸೂಚಿ-11 ರ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-12

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿ-12 ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅಧಿಕಾರಗಳು 74 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು 1992 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅನುಸೂಚಿ-12 ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-12 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಇರುತ್ತವೆ:

  • ಪೌರ ಸೇವೆಗಳು: ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವಾಗ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ವಿನೋದೋತ್ಸವಗಳು ಸೇರಿವೆ.
  • ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಚಾರ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸೇರಿವೆ.
  • ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ನಗರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ನಗರದ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನಗರದ ಜನರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಅನುಸೂಚಿ-12 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ: ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
  • ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ: ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
  • ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಅನುಸೂಚಿ-12 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ನಗರಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button

Adblock Detected

Please Disable Ad blocker.....