Indian Constitution

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು | Unique Features of the Indian Constitution: A Celebration of Indian Democracy: 2023

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು

  • ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ
  • ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂವಿಧಾನ
  • ಗಣರಾಜ್ಯ
  • ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನ
  • ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಂವಿಧಾನ
  • ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಂವಿಧಾನ
  • ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ
  • ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯ
  • ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ
  • ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು
  • ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ರದ್ದತಿ
  • ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು

ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ

ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ, ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೇಶದ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದೇಶದ ಕಾನೂನುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

  • ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಖಚಿತತೆ: ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವು ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ: ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವು ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ: ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು 1949 ರ ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು 448 ವಿಧಿಗಳು, 25 ಭಾಗಗಳು, 12 ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಮತ್ತು 5 ಅನುಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ, ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಲಿಖಿತ ರೂಪವು ಅದರ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಲಿಖಿತ ರೂಪವು ಸಹ ಅದರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಖಚಿತತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಗಣರಾಜ್ಯ

ಗಣರಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಜನರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಭಾರತವು ಒಂದು ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಜನರ ಆಡಳಿತ: ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸರ್ಕಾರ: ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜನರ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ: ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
  • ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು: ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿವೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು, ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕು ಮುಂತಾದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಸಮಾಜದ ಗೌರವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಒಂದು ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನ

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಜನರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:

  • ಜನಪ್ರಭುತ್ವ – ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನಗಳು ಜನರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಪರಮಾಧಿಕಾರದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಸಮಾನತೆ – ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನಗಳು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
  • ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ – ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನಗಳು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಜನರಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

  • ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು – 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದು.
  • ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು – ಭಾಷಣ, ಪತ್ರಿಕಾ, ಸಭೆ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
  • ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು – ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು, ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಜನರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು ಭಾರತೀಯ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಂವಿಧಾನ

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ, ಭಾರತವು ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು:

  • ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ: ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ, ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯ: ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
    • ಜಮೀನು ಸುಧಾರಣೆ
    • ಕೈಗಾರಿಕಾೀಕರಣ
    • ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಜನರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

  • ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯು “ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯ”ವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ III ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
  • ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IV ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಸಮಾಜದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಂವಿಧಾನ


ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ, ಭಾಷೆ, ಜನಾಂಗ, ಸ್ಥಳಾವಾಸ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಜಾತ್ಯತೀತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಜಾತಿಯು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ:

  • ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ III ರಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ವವು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಭಾಷಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು, ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕು ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
  • ಅಸ್ಪುರ್ಶತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು 1950 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪುರ್ಶತೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ


ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಎಂದರೆ 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ. ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು 1950 ರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅದರ ಮೊದಲು, ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸು 21 ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. 1989 ರಲ್ಲಿ, 61 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.

ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನವು ಸಮಾನತೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಕೆಲವು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೋಸದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾನತೆಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೋಸ: ಕೆಲವು ಜನರು ತಮ್ಮ ಮತದ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮತವನ್ನು ಮೋಸದಿಂದ ಮಾರಬಹುದು.
  • ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ: ಕೆಲವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಜನರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಭಾವಿಸಲು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
  • ಅಸಮಾನತೆ: ಕೆಲವು ಜನರು ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಬಹುದು.


ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಜನರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯ

ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಒಂದು ದಾಖಲೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ, ಅಧಿಕಾರಗಳ ವಿಭಜನೆ, ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ: ಸಂವಿಧಾನವು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಮವು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು.
  • ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ವಿಭಜನೆ: ಸಂವಿಧಾನವು ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
  • ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಂವಿಧಾನವು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿಯು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಾರದು.

ಭಾರತವು ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು 1950 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಸಂವಿಧಾನವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ಸರ್ಕಾರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ: ಸಂವಿಧಾನವು ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
  • ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ: ಸಂವಿಧಾನವು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
  • ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ: ಸಂವಿಧಾನವು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿಯು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜ್ಯವು ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಜ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ

ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

  • ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ: ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
  • ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅವಧಿ: ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ 65 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಿಂದ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
  • ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ: ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹಣಕಾಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
  • ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಸಿಂಧುತ್ವ: ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಅಸಿಂಧುವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಅದು ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ III ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಭಾಷಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಕ್ಕು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು, ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕು ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ, ಭಾಷಣ, ಸಂಪರ್ಕ, ಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಅತಿಯಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ, ಸ್ಥಳ, ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭೇದಭಾವದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ, ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಾಷಾ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕು

ಈ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ರದ್ದತಿ

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಜನರನ್ನು ಅವರ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಪುರ್ಶತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬಡತನ, ಅನಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 17ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು 1950 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು 1950 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪುರ್ಶತೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 17ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ 15ನೇ ವಿಧಿಯು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭೇದಭಾವ ಮಾಡುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳೆಂದರೆ:

  • ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು
  • ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು
  • ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಗೆ ಕೆಲಸದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜನರ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳೆಂದರೆ:

  • ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ
  • ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆರಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ
  • ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IV ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಸಮಾಜದ ಗೌರವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಶುದ್ಧತೆ, ಸಮಯಪಾಲನೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ದೇಶಭಕ್ತಿ

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಸಮಾಜದ ಗೌರವ

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜನರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಅವರು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.

ಶುದ್ಧತೆ

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಸಮಯಪಾಲನೆ

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಮಯಪಾಲನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರಬೇಕು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಹಾಡಬೇಕು.

ಈ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವು ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ದೇಶವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button

Adblock Detected

Please Disable Ad blocker.....